De Drukpers

Als grootste uitvinding van de mensheid wordt wel de Drukpers van de Duitser Gutenberg beschouwd. Rond 1450 bouwde hij een hoogdrukpers met een houten schroef van een wijnpers waarmee hij met behulp gegoten letters boeken drukte. Hij vond de juiste verhouding van een legering van lood, tin en antimoon en een techniek om de kleine metalen staafjes te gieten. Een prestatie die de wereld veranderde. Monniken deden jarenlang over het overschrijven van boeken zoals de bijbel. Gutenberg drukte met zijn team 150 bijbels in korte tijd. Het was niet van handgeschreven te onderscheiden. Het was ook zonder fouten, want die konden bij een eerste controle er gelijk uitgehaald worden. Het was een enorm succes en overal in Europa verschenen drukkerijen.

Het oudst bekende boekwerk in Alkmaar werd in 1518, gedrukt door Johan Haghen van Deventer, die zijn drukkerij in de Langestraat had. Het is een treurgang op het plotseling sterven van de 37-jarige Murmellius, voormalig rector van de Latijnse School in Alkmaar. Johan Haghen drukte voor zover bekend o.a. Latijnse Schoolzangen van de opvolger van Murmelius, Kempo van Texel, die uit Zwolle was overgekomen en ook diens boekwerk over De Werken van Hercules. De stukken tekst bevinden zich in het Alkmaarse Regionaal Archief.

Voor de bouw van de Drukpers van Johan Haghen ging een uitgebreide studie en tekenwerk van de bouwmeester van Kaeskoppenstad vooraf. Het lijkt een eenvoudig apparaat, maar het is bijzonder ingewikkeld om te maken en het moet uiterst nauwkeurig kunnen worden afgesteld. Gekozen is voor een type zoals deze mogelijk werd gebruikt in de periode rond 1580. Drukpersen werden door de eeuwen heen voortdurend verbeterd. Het moest steeds sneller kunnen. Houten drukpersen werden gebruikt tot ca 1820. Men drukte 250 pagina’s per uur! Met het handje! Daarna kwamen gietijzeren Stanhope persen; dat kostte minder mankracht, maar nog steeds op de hand. De eerste couranten verschenen en het moest allemaal nog sneller. Het werden hele grote ambachtelijke bedrijven. Het letterzetten met gegoten metalen letters bestond tot ver in de 20^e eeuw. Er zijn nog een flink aantal drukkers en zetters die je er alles over kunnen vertellen. De techniek veranderde volledig door het printen. Het is daarom waardevol dit apparaat aan een breed publiek te laten zien.

In deze video is meer te zien over de werking van een drukpers: https://youtu.be/DLctAw4JZXE?si=LBpT3u7Cvs-lYA-C

De drukpers van Kaeskoppenstad.

Dit verborgen verhaal is mede mogelijk gemaakt door Nh1816 Verzekeringen