de kraen
De Kraen stond in de 15e eeuw aan de Kraanbuurt, hartje binnenstad, bij de Gewelfde Stenenbrug. Je kunt een afbeelding van de Kraen zien in de gevelsteen bij de hoek in de gracht. Rond 1590 werd de Kraen verplaatst naar de Bierkade. Daar staat hij getekend op de grote plattegrond van Cornelis Drebbel uit 1597. Het is een uitzonderlijk bouwwerk en uniek.
De hijskraan die tijdens Kaeskoppenstad op het Waagplein staat is namelijk de enig werkende havenkraan met tredmolen haaks op de mast ter wereld! De reconstructie van de kraan werd na studie van de bouwmeester in 2012 gebouwd door leerlingen van opleidingsbedrijven ESPEQ en Tetrix in Heerhugowaard. Advies werd ingewonnen bij molenmaker Th.J. Poland uit Oterleek. Er bestaan namelijk geen tekeningen en goede voorbeelden van zo’n havenkraan, dus alles werd uitgedacht aan de hand van details van molens en uit oude boeken over timmerwerk. Uiteindelijk is alles gebaseerd op de menselijk maat: Een volwassen man moet ruimte genoeg hebben om in het rad te kunnen lopen. Natuurlijk zijn er wel concessies gedaan: Het bouwwerk moet tenslotte in onderdelen vervoerd kunnen worden. Vandaar de stalen bouten in plaats van houten deuvels. Het opbouwen duurt met 10 man ca. 6 uur. Hij blijft ongeveer één week staan. Dan gaat hij terug naar de loods elders in de stad.
De kraan is eigenlijk nog niet af. Er hoort nog een “jas” overheen om het geheel te beschermen. Een mens kan met de kraan ongeveer 10 keer zijn eigen gewicht omhoog brengen. Het lukte ons met twee man dus de houten duikboot zelf in het water te leggen. De Kraen voldoet niet meer aan stabiliteitseisen bij een gewicht groter dan 3730 kilo. Op 15 juni 2012 stond de Kraen voor de eerste keer op het plein.
Drebbel’ s geboortehuis stond recht tegenover de Kraen. Cornelis schreef later dat hij de Kraen voor hem een inspiratiebron was voor “menselycke vernuftigheyt”. Dat werd het later ook voor het Schrijnwerkersgilde. Wubbo Ockels, astronaut, werd bereid gevonden dit symbool in 2012 op het Waagplein te dopen. Hij liep als eerste in het rad en tilde publiek boven het water. Op YouTube staan films over de bouw en de doop.
Mede mogelijk gemaakt door Nh1816 Verzekeringen
